نمایش خبر
روزنامه فرهیختگان
> چند ماهی می شود که نوسانات ارزی باعث ایجاد نگرانی های زیادی در بین همه آحاد مردم شده و هرکس به نوبه خود نگران وضعیت پیش رو است.
> چند ماهی می شود که نوسانات ارزی باعث ایجاد نگرانی های زیادی در بین همه آحاد مردم شده و هرکس به نوبه خود نگران وضعیت پیش رو است .
اما شاید در این میان دانشجویان بیش از دیگران از این مساله ضرر دیده اند؛ دانشجویانی که بنا به دلایل مختلف تحصیل در خارج از کشور را برای خود انتخاب کرده اند ، حال با مشکلات عدیده ای برای تامین ارز موردنیاز خود روبه رو هستند و هر بار شرایط جدیدی پیش روی آنها قرار می گیرد و همین موضوع باعث شده جمعی از دانشجویان نتوانند به هدف خود برسند و از رفتن به دانشگاه های خارجی بازبمانند .
البته این تنها بخشی از ماجرا است و این روزها بحث بازگشت دانشجویان ایرانی شاغل به تحصیل در خارج از کشور ، حواشی زیادی را به همراه آورده است؛ حواشی ای که زمزمه هایش اولین بار از رسانه ملی و برنامه «حالا خورشید» رضا رشیدپور به گوش رسید و کم کم منجر به واکنش مسئولان مختلف آموزش عالی و اظهارنظرهای مختلف در این حوزه شد .
مجید حسینی ، استاد دانشگاه تهران اولین فردی بود که با نام بردن از 19 سهمیه ای که بیشترین سود را برای ژن های خوب به همراه می آورد ، به موضوع تحصیل دانشجویان در خارج از کشور انتقاد کرد و آن را خلاف عدالت آموزشی دانست؛ موضوعی که به رغم قانونی بودن و ذکر آن در تبصره های آموزشی ، اما شرایط را برای تحصیل گروهی خاص از افراد جامعه آن هم در دانشگاه های خوب کشور فراهم می کند و از سوی دیگر راه را برای فعالیت موسسات غیرمجاز هموارتر .
در حقیقت یکی از مطالب عنوان شده از سوی این استاد دانشگاه معطوف به بخشنامه ایجاد تسهیلات برای فرزندان اعضای هیات علمی بود که براساس آن ، فرزندان آنها که پذیرفته شدگان آزمون سراسری هستند ، می توانند از دانشگاه مبدا به یکی از دانشگاه های محل خدمت یکی از والدین خود یا در صورت نبودن آن رشته در آن شهر به نزدیک ترین دانشگاه شهر محل خدمت والدین خود ، با تعیین سازمان در همان مقطع و گروه آزمایشی و دارا بودن حدنصاب انتقال یابند .
البته این بخشنامه تبصره هایی هم دارد که طبق یکی از آنها در صورتی که فرزند هیات علمی حدنصاب لازم برای انتقال را نداشته باشد ، دانشگاه مقصد که باید در شهر محل خدمت والدین باشد ، می تواند وی را به عنوان میهمان بپذیرد که تبدیل میهمان به انتقال دائم مشروط به احراز وضعیت علمی مناسب طی حداقل دو ترم اول تحصیلی به تشخیص دانشگاه مقصد است .
نکته قابل تامل درباره انتقال دانشجویانی که می خواهند از خارج کشور به ایران بیایند ، این است که امکان ورود به رشته های پرطرفدار و بعضا حساس نیز برای آنها فراهم است ، به گونه ای که طبق مصوبه شورای انتقال فرزندان و همسران ماموران نظام جمهوری اسلامی (فرزندان و همسران دیپلمات ها) که می خواهند برای تحصیل به کشور بازگردند ، می توانند در مقطع کارشناسی ، با گذراندن حداقل 36 واحد درسی یا معـادل آن در دانشگاه های کشور تحصیل کنند .
همچنین این افراد برای انتقال در مقطع کارشناسی ارشد ناپیوسته ، حـداقل ١٦ واحـد درسـی با حداقل میانگین کـل نمـرات سه از چهار (یـا معـادل آن براساس تشـخیص شورای انتقال) و در مقطــع کارشناسی ارشد پیوســته و دکتــری عمــومی پزشــکی ، داروســازی ، دندانپزشــکی و دامپزشکی با گذراندن حداقل ٥٢ واحد درسی و بـا حداقل معدل سه از چهار (یا معادل آن براساس تشخیص شورای انتقال) در دانشگاه مبدا می توانند به تحصیل در یکی از دانشگاه های کشور بپردازند .
بعد از مطرح شدن این مسائل در رسانه ها ، مسئولان وزارت بهداشت در صف اول واکنش به این مساله قرار گرفتند و با انتشار اطلاعیه ای نه تنها دست موسسات غیرمجاز را بستند ، بلکه خیال دانشجویان را نیز از بابت شرایط آسان برای ورود به دانشگاه های برتر کشور برای همیشه راحت کردند؛ بخشنامه ای که در بخشی از آن آمده بود : «شرط گذراندن 36 واحد درسی از سوی داوطلبان در دانشگاه های خارج از کشور تنها شامل افرادی می شود که قبل از تیرماه امسال تحصیل خود را شروع کرده باشند و انتقال نیز صرفا از دانشگاه هایی صورت می گیرد که مورد تایید وزارت بهداشت باشد که فهرست این دانشگاه ها هم سالیانه در سایت مرکز خدمات آموزشی وزارت بهداشت منتشر می شود .
» این مرکز در اطلاعیه خود به داوطلبان توصیه کرده بود : «برای انتقال ، داشتن شرط حداقل معدل ، شامل معدل کتبی دیپلم حداقل 16 و معدل پیش دانشگاهی حداقل 17 ، الزامی است و افرادی که معدل دیپلم و پیش دانشگاهی لازم را ندارند ، واجد شرایط نبوده و از اقدام به آغاز تحصیل در دانشگاه های خارجی به امید انتقال به دانشگاه های داخلی خودداری کنند .
» البته موضوع سهولت برای بازگشت دانشجویان ایرانی خارج به داخل کشور تنها مختص وزارت علوم نیست ، بلکه مسئولان آموزشی وزارت بهداشت نیز در این زمینه دست به کار شدند و آن طور که باقر لاریجانی ، معاون آموزشی این وزارتخانه روز گذشته به «ایسنا» گفته بود ، وزارت بهداشت با یک اقدام نسبتا پیشگیرانه تلاش کرده بعد از بررسی های لازم ، تعداد واحدهای موردنیاز برای اینکه افراد داخل کشور بیایند را کاهش دهد تا افرادی که رفته اند و با این مشکل روبه رو شده اند ، ساده تر بتوانند برگردند .
هرچند این مقام مسئول نیم نگاهی به مشکلات دانشگاهی داخلی نیز دارد و شرط تحصیل دانشجویان ایرانی خارج در دانشگاه های ایران را توانایی مالی آنها می داند ، اما به گفته او ، این وزارتخانه برای کسانی که از این پس و در ابتدای سال2019 می خواهند برای تحصیل به خارج از کشور بروند ، باید با برنامه ریزی اقدام کند .
با همه این تفاسیر چند سوال درباره بازگشت دانشجویان خارج رفته در شرایط فعلی مطرح می شود که مسئولان در اظهارنظرهای خود هیچ پاسخ درستی به آنها نداده اند و شاید اصلی ترین آن عدم رعایت عدالت آموزشی باشد؛ چراکه این شائبه ایجاد می شود با بازگشت دانشجویان و تحصیل آنها در دانشگاه های معتبر کشور ، وضعیت داوطلبانی که به دلیل عدم ظرفیت دانشگاه ها نتوانسته اند در رشته مورد نظر خود تحصیل کنند ، چه می شود؟ همچنین تاکید مسئولان وزارت بهداشت مبنی بر بازگشت دانشجویان و همچنین حمایت از دانشگاه های علوم پزشکی با پرداخت هزینه این گمانه را تقویت می کند که گویی مسئولان این وزارتخانه بیش از آنکه به فکر راحتی و سهولت دانشجویان باشند ، به دنبال صندلی فروشی هستند؛ موضوعی که تا به حال جواب درستی به آنها داده نشده است .
هرچند ابتدا این گونه تصور می شد که ماجرای انتقال دانشجویان ایرانی خارج به داخل کشور در همین جا تمام می شود ، اما بعد از انتشار ابلاغیه جدید وزارت علوم مبنی بر اینکه شرط انتقال این دانشجویان تنها گذراندن یک ترم در دانشگاه های خارجی است ، بار دیگر سر و صدا در این زمینه بلند شد؛ موضوعی که روسای دانشگاه های مهم کشور و همچنین معاون آموزشی وزیر علوم نگاه متفاوتی نسبت به آن دارند و نه تنها آن را مشکلی برای عدالت آموزشی نمی دانند ، بلکه معتقدند این کار به آموزش عالی کشور نیز کمک کرده و دانشگاه ها کاملا در انتخاب یا رد دانشجویان خارجی مختارند .
آموزش عالی پاسخگوی همه نیازهای علمی کشور است مجتبی شریعتی نیاسر ، معاون آموزشی وزارت علوم درباره شرایط جدیدی که این وزارتخانه برای ورود دانشجویان ایرانی خارج به دانشگاه های کشور در نظر گرفته است ، به «فرهیختگان» می گوید : «ترامپ سیاست هایی را اتخاذ کرده تا بتواند براساس آنها به کشورمان فشار وارد کند ، اما ما به عنوان متولی آموزش عالی مقتدرانه اعلام می کنیم هیچ مشکلی در حوزه پاسخگویی به نیازهای علمی کشور نداریم و می توانیم به همه نیازهای خود پاسخ دهیم .
» او در توضیح این مساله می گوید : «از این رو به همه دانشگاه های کشور ابلاغ کرده ایم دانشجویان ایرانی که در خارج از کشور تحصیل می کنند ، می توانند حداقل یک ترم بعد از تحصیل به دانشگاه های معتبر خودمان آمده و در آنجا تحصیل کنند .
البته سطح علمی این دانشجویان نیز همانند دانشجویانی که در داخل تحصیل می کنند ، مورد ارزیابی قرار می گیرد و مشکلی در این حوزه وجود ندارد .
» شرایط ارزی باعث ایجاد تسهیلات جدید برای دانشجویان ایرانی خارج شده است سیداحمد معتمدی ، رئیس دانشگاه امیرکبیر نیز مقوله بازگشت دانشجویان ایرانی خارج به کشور را امری متداول در دنیا می داند و معتقد است : «بحث انتقال از خارج به داخل ، میهمانی و انتقالی از داخل به خارج را همیشه داشته ایم و موضوع جدیدی نیست و حتی شرایط دانشگاه ها برای پذیرش یا عدم پذیرش دانشجویان نیز مربوط به امروز نبوده و قرار هم نیست دانشگاه ها از ضوابط خود در شرایط فعلی عدول کنند .
» او می گوید : «البته پیش تر دانشجویی که در خارج از کشور تحصیل می کرد ، باید یک سال و حتی دو سال را آنجا می گذراند و بعد اقدام به انتقال به داخل کشور می کرد ، اما امروزه با توجه به شرایط خاصی که در بحث ارزی داریم ، تسهیلات جدیدی برای آنها در نظر گرفته شده که بعد از گذراندن یک ترم بتوانند به کشور بازگردند .
البته این بدان معنی نیست که همه دانشجویان بتوانند جذب دانشگاه شوند ، چراکه اگر دانشجوی ضعیفی به دانشگاهی مانند امیرکبیر بیاید هم نمی تواند در تحصیل خود موفق باشد ، از این رو دانشگاه ها بررسی های علمی خود را برای سنجش دانشجو انجام می دهند .
» رئیس دانشگاه امیرکبیر در توضیح بیشتر این مساله تصریح می کند : «ما مولفه هایی از جمله دبیرستان محل تحصیل دانشجو ، معدل دیپلم ، سطح علمی دانشگاهی که او در خارج از کشور درس می خواند ، معدل ترم و .
را برای سنجش سطح علمی دانشجو مورد بررسی قرار می دهیم و قطعا اگر دانشجویی از لحاظ علمی در جایگاه دانشگاه مان نباشد ، او را پذیرش نخواهیم کرد .
البته باید این مساله را هم بگویم که تعداد دانشجویانی که قرار است از خارج به دانشگاه امیرکبیر بیایند ، یک درصد از جمعیت دانشجویان ما را نیز شامل نمی شود .
» بازگشت دانشجویان ایرانی خارج به کشور موضوع جدیدی نیست محمود فتوحی فیروزآباد ، رئیس دانشگاه صنعتی شریف دلیل انتخاب سیاست جدید وزارت علوم برای سهولت بازگشت این دسته از دانشجویان را مشکلات ارزی این روزهای کشور می داند و به «فرهیختگان» می گوید : «با شرایط فعلی امکان ادامه تحصیل برای این دسته از دانشجویان با مشکل مواجه شده و به همین دلیل وزارت علوم این موضوع را به دانشگاه ها ابلاغ کرده که اگر دانشجویان می خواهند به کشور بازگردند ، بتوانند در دانشگاه های داخل چه در پردیس های اصلی و چه بین المللی به ادامه تحصیل بپردازند .
» او همکاری دانشگاه ها در این زمینه را امری طبیعی تلقی می کند و ادامه می دهد : «البته هر دانشگاهی ارزیابی خاص خود را برای جذب یا رد این دانشجویان دارد ، چراکه هیچ کدام از دانشگاه های کشور مجبور به جذب حتمی دانشجویان نیستند .
البته این بدان معنی نیست که حتما از آنها آزمونی گرفته می شود ، بلکه پرونده علمی داوطلب مورد ارزیابی قرار می گیرد و بعد از آن تصمیم گیری خواهد شد .
» دانشگاه ها در پذیرش یا رد دانشجویان ایرانی خارج آزادند محمود نیلی احمدآبادی ، رئیس دانشگاه تهران نیز این مساله را چندان مهم نمی داند و معتقد است : «انتقال دانشجویان ایرانی خارج به داخل کشور موضوع جدیدی نیست و شروط این کار نیز از گذشته وجود داشته است ، هرچند ابتدا دانشجویان باید دو ترم یا یک سال را بگذرانند که امروز بنا به شرایط کشور این موضوع تغییر کرده است .
» رئیس دانشگاه تهران می گوید : «هرچند این وضعیت از گذشته وجود داشته ، اما دست دانشگاه ها نیزدر پذیرش و رد دانشجویان باز بوده و دانشگاه ها اجباری برای این کار نداشته و ندارند .
قطعا ما نیز ابتدا پرونده دانشجویی را که قرار است به دانشگاه مان بیاید ، مورد بررسی قرار می دهیم و اگر شرایط تحصیل را داشته باشد ، اجازه تحصیل به او در پردیس های خودگردان داده می شود . »