نمایش خبر
روزنامه فرهیختگان
> نوسانات ارزی چند ماهی است که کشور را درگیر کرده و باعث ایجاد نگرانی های زیادی در میان گروه های مختلف مردمی اعم از تولیدکننده و مصرف کننده شده است؛ نگرانی هایی که بعضا با واکنش هایی نیز از سوی جامعه روبه رو بوده و افزایش یک باره و چند برابری قیمت ها باعث شده بازار محصولات مختلف روزهای ناآرامی را سپری کنند ، هرچند اکثر افراد از این وضعیت راضی نیستند و افزایش نرخ ارز از چهار هزار تومان به بیش از 10 هزار تومان را باعث ضرر و زیان اکثر کاسبان می دانند اما در این میان هستند شرکت هایی که نه تنها این وضعیت باعث تضرر آنها نشده ، بلکه زمینه ایجاد رقابت با شرکت های بزرگ خارجی را هم برایشان فراهم کرده است؛ شرکت هایی که چند سالی است اسم شان سر زبان مسئولان مختلف به ویژه مسئولان آموزش عالی است و آنها را از اصلی ترین مولفه ها برای رسیدن به فناوری های روز می دانند.
> نوسانات ارزی چند ماهی است که کشور را درگیر کرده و باعث ایجاد نگرانی های زیادی در میان گروه های مختلف مردمی اعم از تولیدکننده و مصرف کننده شده است؛ نگرانی هایی که بعضا با واکنش هایی نیز از سوی جامعه روبه رو بوده و افزایش یک باره و چند برابری قیمت ها باعث شده بازار محصولات مختلف روزهای ناآرامی را سپری کنند ، هرچند اکثر افراد از این وضعیت راضی نیستند و افزایش نرخ ارز از چهار هزار تومان به بیش از 10 هزار تومان را باعث ضرر و زیان اکثر کاسبان می دانند اما در این میان هستند شرکت هایی که نه تنها این وضعیت باعث تضرر آنها نشده ، بلکه زمینه ایجاد رقابت با شرکت های بزرگ خارجی را هم برایشان فراهم کرده است؛ شرکت هایی که چند سالی است اسم شان سر زبان مسئولان مختلف به ویژه مسئولان آموزش عالی است و آنها را از اصلی ترین مولفه ها برای رسیدن به فناوری های روز می دانند .
پارک های علم و فناوری و شرکت های دانش بنیان شاید تنها شرکت هایی باشند که از وضعیت نابسامان ارزی بیشترین سود را می برند و امکان رقابت با شرکت های بزرگ چینی که بخش بزرگی از بازارهای داخلی را در اختیار خود دارند ، پیدا کرده اند .
شاید در وهله اول این مساله تنها در حد حرف به نظر آید ، اما وقتی پای صحبت های مدیران این پارک ها و شرکت ها می نشینیم ، متوجه می شویم که امکان عرضه محصولات این شرکت ها امروزه با نرخ ارز 12 هزار تومانی فراهم شده است ، در حالی که با توجه به نرخ بالای ارز امکان واردات بسیاری از محصولات برای واردکنندگان مقرون به صرفه نبوده و همین مساله باعث می شود میل به خرید محصولات شرکت های دانش بنیان حتی از سوی واردکنندگان نیز افزایش یابد و همین مولفه موجب شده امکان رقابت محصولات این شرکت ها با کشورهای خارجی فراهم شود .
از سوی دیگر چون بزرگ ترین مصرف کننده محصولات این شرکت ها ، دولت و نهادهای وابسته به آن هستند ، بسیاری از نیازهای داخل نیز صرفا از طریق محصولات این شرکت ها تامین می شود و در حقیقت موضوع حمایت از کالای تولید داخل نیز در شرایط فعلی به طور طبیعی در اولویت قرار می گیرد .
افزایش نرخ ارز امکان رقابت را برای شرکت های دانش بنیان با خارجی ها فراهم کرده است عبدالرضا واعظی زهیر ، رئیس پارک علم و فناوری استان آذربایجان شرقی یکی از مدیران فعال در این حوزه است که درباره تاثیرات نوسانات ارزی بر فعالیت شرکت های دانش بنیان به «فرهیختگان» می گوید : «هرچند این موضوع در بسیاری از موارد برای کشورمان یک تهدید محسوب می شود ، اما خوشبختانه در حوزه شرکت های دانش بنیان یک اتفاق مثبت است .
به عبارت دیگر ، این شرکت ها تا چندی پیش باید محصولات شان را به قیمت ارز چهار هزار تومانی به فروش می رساندند ، ولی امروز همان محصولات به قیمت ارز 12هزار تومانی فروخته می شود .
» او که فروش محصولات به قیمت ارز چهار هزار تومانی را یکی از دلایل عدم توانایی شرکت ها برای رقابت با محصولات شرکت های خارجی می داند ، معتقد است : «امروزه شرایط به گونه ای شده است که ما می توانیم با محصولات شرکت های پرمشتری مانند چینی ها رقابت کنیم و این فرصتی است که همه باید از آن استفاده کنند .
» رئیس پارک علم و فناوری استان آذربایجان شرقی در توضیح بیشتر این مساله می گوید : «چون در گذشته ارز ارزان بود و به راحتی واردات کالاهای چینی به کشور انجام می شد ، این شرکت ها توانایی رقابت با محصولات خارجی را نداشتند ، ولی امروزه دیگر وضعیت همانند گذشته نیست؛ حتی اگر بخواهیم افزایش قیمت مواد اولیه موردنیاز این شرکت ها را نیز لحاظ کنیم ، قیمت نهایی آن کمتر از محصولات چینی است و فروش نیز به قیمت ارز 12 هزار تومانی صورت می گیرد و شرکت های دانش بنیان ما نه تنها در داخل بلکه برای خارج نیز فرصت های زیادی دارند .
» واعظی زهیر سیاست های دولت را یکی دیگر از مزیت های این روزهای شرکت های دانش بنیان می داند و ادامه می دهد : «از سوی دیگر سیاست های دولت نیز به سمت حمایت از تولید داخل است و اگر شرکت های ما این توانایی را داشته باشند که بتوانند محصولات موردنیاز را تولید کنند ، دولت نیز از آنها حمایت می کند؛ بالاخص که خریداری اجناس خارجی از سوی دستگاه های دولتی ممنوع است و همین موضوع به نفع شرکت های دانش بنیان تمام می شود .
» وجود شرایط فعلی ارزی در کشور باعث به تکاپو افتادن پارک های علم و فناوری در استان ها شده است؛ موضوعی که واعظی زهیر درباره اش این طور می گوید : «این پارک ها به عنوان متولی اصلی توسعه فناوری نقش مهمی در این زمینه دارند و ما نیز در استان آذربایجان شرقی برنامه مان این است که از فرصت ایجادشده نهایت استفاده را ببریم و شرکت هایی را که محصولات فناورانه دارند ، به سمت صادرات بیشتر تشویق کنیم؛ چراکه این کار نه تنها به نفع خود شرکت ها است ، بلکه برای کشور نیز ارزآوری زیادی به همراه دارد .
» دولت بزرگ ترین مصرف کننده محصولات شرکت های دانش بنیان است حسین صابری ، معاون توسعه فناوری پارک علم و فناوری پردیس که شرایط فعلی را به نفع شرکت های دانش بنیان ایرانی می داند ، به «فرهیختگان» این طور می گوید : «هرگاه قیمت ارز افزایش پیدا می کند ، دسترسی به آن نیز سخت می شود و به همین دلیل واردکنندگان به سمت شرکت های داخلی روی می آورند ، به گونه ای که شخصا چندین شرکت دانش بنیان را می شناسم که شرکت های بزرگ با آنها قرارداد بسته اند؛ در حالی که تا قبل از افزایش قیمت ارز ، آنها نیازهای خود را وارد می کردند .
» او مهم ترین ارزش افزوده این شرکت ها را نیروی انسانی آنها بیان می کند و ادامه می دهد : «قطعا افزایش نرخ ارز برای این شرکت ها به مراتب بهتر از شرکت هایی مانند ایران خودرو است که با هر افزایش نرخ ارزی ، قیمت مواد اولیه آنها نیز افزایش پیدا می کند و درنهایت قیمت محصول تولیدی شان نیز بالاتر می رود؛ به عبارت دیگر ، چون هیچ گاه قیمت حقوق نیروی انسانی یکباره چندین برابر نمی شود ، با افزایش نرخ ارز هزینه های این شرکت ها نیز افزایش چشمگیری ندارد .
» به گفته معاون توسعه فناوری پارک علم و فناوری پردیس ، اصلی ترین مصرف کننده محصولات دانش بنیان دولت است و همین موضوع باعث رونق بیشتر فعالیت این شرکت ها در شرایط فعلی می شود و افزایش نرخ ارز باعث می شود همه دستگاه های دولتی و نهادهای وابسته به آن ترجیح بدهند به جای واردات محصولات موردنیاز خود به سمت استفاده از شرکت های داخلی حرکت کنند .
» البته افزایش نرخ ارز یک مشکل هم برای این شرکت ها ایجاد می کند؛ موضوعی که صابری در توضیح آن می گوید : «با افزایش نرخ ارز ارزش حقوق افراد فعال در این شرکت ها نیز کاهش پیدا می کند و همین مساله باعث می شود افرادی که در کار خود مهارت زیادی دارند ، به شرکت های خارجی با حقوق بالاتر جذب شوند و این تنها عیب افزایش نرخ ارز برای این شرکت ها محسوب می شود .
از سوی دیگر شرکت هایی که نیازهای اولیه و سخت افزاری آنها نیز از طریق واردات تامین می شود ، با افزایش هزینه های خود روبه رو هستند ، اما در مجموع افزایش نرخ ارز به نفع شرکت های دانش بنیان تمام می شود . »