نمایش خبر
روزنامه فرهیختگان
> با اعلام مجدد تاثیر مثبت 30 درصدی معدل در کنکور سال 98 بار دیگر چالش حذف همیشگی کنکور مطرح شده است ، به همین بهانه دیدگاه صاحب نظران را بررسی کرده ایم .
> ساعاتی به شروع تعطیلات آخر هفته گذشته نمانده بود که شورای سنجش و پذیرش در جلسه فوق العاده ای تکلیف «تاثیر معدل قطعی یا مثبت» کنکور سراسری سال 98 را مشخص کرد که طبق مصوبه این شورا ، دو نکته مهم دیده می شود : 1 پذیرش دانشجو در دانشگاه ها و موسسات آموزش عالی از سال 98 به بعد ، (85درصد ظرفیت کل آموزش عالی) صرفا از طریق سوابق تحصیلی و خارج از فرآیند کنکور سراسری انجام می شود .
2 در پذیرش دانشجو برای دانشگاه ها و مراکز آموزش عالی کشور (به روش پذیرش با آزمون در سال 1398) ، سوابق تحصیلی با حداکثر 30 درصد تاثیر مثبت ملاک قرار می گیرد .
تاثیر مثبت معدل در کنکور سراسری سال 98 درحالی لحاظ می شود که قانون پیشین (تاثیر20 درصدی قطعی و 10 درصدی مثبت) با انتقادات فراوانی از سوی داوطلبان و تعدادی از نمایندگان مجلس روبه رو شده بود ، البته از طرف دیگر عده ای از کارشناسان کنکور معتقد بودند لحاظ کردن تاثیر معدل قطعی در راستای همان حذف کنکور صورت گرفته و از جایی به بعد باید این قانون لحاظ شود .
به هر حال کنکور سال 98 نیز مانند سال 97 برگزار خواهد شد و قرار است از سال 99 تصمیم هایی اتخاذ شود .
شیوه پذیرش؛ محل اعتراضات همین مساله بهانه خوبی است تا بار دیگر مزایا و معایب حذف کنکور با شیوه های فعلی مورد بازخوانی قرار گیرد .
انتقادات و اعتراضات به کنکور عمدتا از سه منظر مطرح شده و در این سه دسته قابل فهم است .
برخی از منظر اقتصادی و مدیریتی معتقدند کنکور به دلیل عدم تناسبی که بین پذیرش دانشجو و بازار کار ایجاد می کند و تابع عرضه و تقاضای آزاد نیست ، هزینه های سنگینی به فرد و خانواده وارد می کند ، درحالی که نتیجه ای جز اضطراب و جلوگیری از خلاقیت و آزادی فکری و بیکاری فارغ التحصیلان ندارد .
راه حل هایی هم مانند پرداخت شهریه و عدم دخالت های دولتی و پیروی از نظام عرضه و تقاضا را پیشنهاد می کنند .
دسته دوم از منظر اجتماعی معتقدند کنکور و شیوه پذیرش دانشجو ، فرآیندهای اجتماعی شدن و کسب مهارت های زندگی را در مدارس تخریب و بازار سرمایه ای برای موسسات کنکور ایجاد می کند و به تبع آن عدالت در برخی فرآیند ها مانند سهمیه ها و گزینش های سیاسی یا ایدئولوژیک یا بومی گزینی مخدوش می شود .
همچنین راه حل هایی مانند حذف فرآیند سیاسی و ایدئولوژیک و توجه به عدالت آموزشی و نیازهای جامعه و حذف شهریه و پول در شیوه پذیرش دانشجو را هم توصیه می کنند .
دسته سوم از منظر محتواگرایی و بومی سازی معتقدند کنکور منجر به نوعی فن زدگی و کمی گرایی شده و فرمالیسم ایجاد می کند .
علم اهمیت خود را از دست داده و تکنیک های تست زنی و موفقیت باعث حافظه گرایی می شود .
همچنین مقاله زدگی در پذیرش دانشجو در دوره های تحصیلات تکمیلی مورد انتقاد آنهاست .
راه حل هایی مانند استقلال دانشگاه ها در پذیرش دانشجو و تاسیس رشته ها و مساله مندی و توجه به محتوای علمی و تحصیلی هنگام پذیرش از جمله توصیه های این گروه از صاحبنظران است .
نکته مهم در این زمینه ، اجماع صاحبنظران بر ضرورت تغییر وضعیت فعلی پذیرش دانشجو در دانشگاه های ایران است ، درصورتی که همچنان در زمینه سازوکار بدیل آن جمع بندی و اجماعی وجود ندارد و به همین دلیل در عرصه اجرا نیز با وجود تاکید بسیار بر حذف کنکور ، همچنان نشانی از عملیاتی شدن آن نیست .
ما برای کنکور مقالات و پایان نامه هایی در سال های گذشته تا به امروز داشته ایم و بخش هایی از برخی کتاب ها هم در سال های اخیر به این موضوع پرداخته اما هیچ کتاب جامع و معتبری در زمینه کنکور که مطالعات تخصصی در حوزه نظریات کارشناسان و بررسی تجارب جهانی و آسیب های شیوه فعلی و مهم تر از همه جایگزین های مناسب کنکور انجام داده باشد و در این خصوص راهکارهای عملیاتی پیشنهاد دهد ، وجود ندارد .
در واقع تا زمانی که ایده منسجمی در زمینه کنکور تدوین نشده ، چطور می توان انتظار تحقق آن را داشت؟ مانع خلاقیت و شکوفایی فردی کنکور و فضای حاکم بر آن ، هم بر دانش آموزان و داوطلبان ورود به دانشگاه و هم برای دانشجویان پذیرفته شده در دانشگاه تاثیرگذار است .
در یک تحقیق از میان دانش آموزان پیش دانشگاهی ، کارشناسان برنامه ریزی ، دبیران و دانشجویان ، گویه «کنکور مانع تحقیق درمسائل مورد علاقه دانش آموزان است» ، حدود ٨٠ درصد پاسخ زیاد و بسیار زیاد داشته است و همچنین گویه «کنکور مانع خلاقیت و ابتکار دانش آموزان است» ، حدود ٧٠ درصد پاسخ زیاد و بسیار زیاد داشته است .
(حج فروش 1381) آسیب های روانی در پژوهشی آمده است : «پیامد تنش های عصبی کنکور حتی درصورت قبولی در دانشگاه ، رفع نمی شود و سطح سلامت عمومی پذیرفته شدگان به نسبت دانش آموزان سال سوم و پیش دانشگاهی افت کرده است .
» همچنین در همین تحقیق آمده است : «بالاترین میزان افسردگی دختران به ویژه دختران پذیرفته شده حائز اهمیت است .
به عبارت دیگر دختران پذیرفته شده در دانشگاه با وجود موفقیت در کنکور همچنان دچار افسردگی بوده اند .
» (معتمدی عبداله .
تاثیر کنکور بر سلامت عمومی ، عزت نفس و نشانه های اختلالات روانی راه نیافتگان به دانشگاه .
فصلنامه پژوهش و برنامه ریزی در آموزش عالی ، 1385) آسیب های مهارتی کنکور باعث شده فرصت آموزش بسیاری از مهارت های لازم جوانان از بین رفته و سایر نیازهای جوان در حاشیه قرار بگیرد .
«یکی از مسائل هرروزه من با فرزندم که به مدرسه ابتدایی می رود ، این است که چگونه فرصت داشته باشد کتاب بخواند ، ورزش کند و از زندگی و فراغت خود لذت ببرد .
مدرسه در مقابل برنامه های عادی زندگی قرار گرفته است و نه تنها زمان کلاس و درس بلکه زمان فراغت فرزندان را نیز مدیریت می کند؛ گویی چیزی را آموزش می دهد که به کلی جدا از چیزهایی است که کودک یا نوجوان برای زندگی عادی به آنها نیاز دارد؛ گویی مدرسه ، مزاحم زندگی عادی ماست .
» (عباس کاظمی ، کتاب از نردبان تا سایبان ، 1396).