نمایش خبر
روزنامه فرهیختگان
> 1 دانشگاه مهم ترین و اثرگذارترین موسسه در توسعه اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی و پیشرفت های معطوف به یک جامعه است.
> 1 دانشگاه مهم ترین و اثرگذارترین موسسه در توسعه اجتماعی ، سیاسی و فرهنگی و پیشرفت های معطوف به یک جامعه است .
اهمیت دانشگاه آنجایی نمایان می شود که کانالی برای انتقال علم و فناوری ، اندیشه و فکر و راهی برای اجتماعی زندگی کردن است؛ پس توسعه ارتباط با دانشگاه ها در هر سطحی می تواند منجر به تقویت این کانال ها شود .
سطح های ارتباطی با دانشگاه می تواند در قالب های مختلفی صورت گیرد .
ارتباط با صنعت در علوم مهندسی ، ارتباط با نهاد اندیشه ای در علوم انسانی ، ارتباط با مراکز پزشکی در علوم پزشکی و ارتباط و همکاری بین دانشگاهی از مصادیق عینی است که همکاری های بین دانشگاهی می تواند فهم «علم» را در تمام حوزه ها به هم نزدیک کند؛ مساله ای که یکی از برنامه های اصلی دانشگاه ها طی سالیان اخیر بوده است .
2 «مرکز همکاری های علمی بین المللی» عنوانی است که وظیفه آن تقویت ارتباط با دانشگاه های دیگر کشورها براساس اسناد بالادستی و راهبردهای آموزشی و اجتماعی در نظام آموزشی کشور است .
وظیفه اصلی این مرکز طبق تعریف وزارت علوم ، مرکز ارتباط علمی با دانشگاه ها در سطوح مختلف است که در کل اهداف ارائه از سوی این مرکز نزدیک به 50 مورد را می توان ذکر کرد که مهم ترین آن ، 1 همکاری در پایش تحولات علمی و فناوری در محیط بین المللی و اطلاع رسانی ، شناسایی مزیت ها و تعیین اولویت ها ، 2 پایش رویکرد ، روش ها و الگوهای جدید در تنظیم تعاملات علمی در سطح نظام بین المللی ، 3 پایش وضعیت نهادهای علمی متخصصان و نخبگان ایرانی مقیم خارج از کشور به منظور حمایت ، پشتیبانی و هماهنگی در زمینه های مختلف ، 4 پایش وضعیت فعالیت های رایزنی های علمی در خارج از کشور ، 5 تشکیل و پیگیری کمیته های علمی فنی وزارت علوم با همتایان خارجی در چارچوب موافقتنامه ها و تفاهمنامه های آموزشی ، پژوهشی و فناوری ، 6 کمک به راه اندازی مراکز جدید علمی با همکاری نهادهای علمی بین المللی در داخل کشور ، 7 ترجمه نامه ها ، متون ، نشریات و مدارک علمی موردنیاز و امور مربوط به همکاری های بین المللی ، 8 جذب نخبگان و اندیشمندان ایرانی خارج از کشور برای فعالیت های علمی ، آموزشی ، پژوهشی و فناوری براساس وظایف محوله به عنوان کارگروه علمی آموزشی دبیرخانه شورای عالی ایرانیان خارج از کشور و .
است .
3 این مرکز دارای یک کارگروه برای هماهنگی بین دانشگاه های داخل در تخصیص تکالیف به آنها جهت ارتباط با دانشگاه های خارج است .
این کارگروه از سال 1393 در دستور کار مرکز همکاری های علمی بین المللی قرار گرفت و پس از دو سال فعالیت فهرستی منتشر کرد که در آن اسامی دانشگاه ها که مامور هستند با دانشگاه های دیگر کشورها ارتباط بگیرند اعلام می شود .
جلب مشارکت و تمرکززدایی از فعالیت های اجرایی علمی بین المللی وزارت علوم ، جهت دهی مسئولیت های مرکز به سمت سیاستگذاری ، پایش ، حمایت و ارزیابی فعالیت های علمی بین المللی دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و فناوری ، استفاده از ظرفیت های دانشگاه ها و مراکز پژوهشی و فناوری در توسعه همکاری های علمی بین المللی ، کمک به بین المللی سازی شدن ، شناسایی مراحل عملیاتی ، سیاستگذاری ، اجرایی و تعیین اولویت های همکاری های علمی بین المللی و تعیین اولویت های همکاری براساس اهداف ، نیازها و امکانات و سوق دهی همکاری های علمی بین المللی به سمت همکاری های محتوامحور را از مهم ترین وظایف این کار گروه می توان ذکر کرد .
1 در فهرستی که وزارت علوم از دانشگاه های متولی کارگروه های ملی هماهنگی و پیگیری همکاری های علمی بین المللی با دیگر دانشگاه ها منتشر کرده است ، اطلاعات قابل تاملی می توان استخراج کرد .
به طور مثال ، در فهرست منتشرشده ، دانشگاه تهران رئیس کارگروه ارتباط با دانشگاه های اتحادیه اروپا است که نکته قابل تامل آن علاقه مندی و اعلام تمایل 22 دانشگاه برای همکاری با دانشگاه های اروپایی است ، دانشگاه دامغان ، مراغه ، علمی کاربردی ، شریف ، زنجان ، کاشان ، زابل و شهرکرد از مهم ترین این دانشگاه ها هستند .
یا در نمونه دیگر دانشگاه علم و صنعت که ریاست ارتباط با دانشگاه های آلمان را برعهده دارد 21 دانشگاه علاقه خود را برای همکاری با این کارگروه اعلام کردند .
اما اگر از این تمایل گذر کنیم ، وضعیت دانشگاه های بلوک شرق است؛ دانشگاه هایی که طی سال های اخیر با رشد بالای علمی داشته اند ، به طور نمونه تنها هشت دانشگاه آمادگی خود را برای همکاری با دانشگاه های کره جنوبی اعلام کرده اند یا وضعیت کشورهایی همچون چین و ژاپن در این فهرست مشخص نیست ، حتی در فهرست داوطلبان علاقه مند به دانشگاه های چین ، هیچ دانشگاهی داوطلب همکاری با دانشگاه های این کشور نشده است .
این مساله در حالی صورت گرفته است که طبق آخرین رتبه بندی موسسه «یو .
اس .
نیوز» از یکصد دانشگاه برتر دنیا که اکثر آنها از آمریکا هستند ، کشورهای چین ، ژاپن و سنگاپور بالاتر از بسیاری از دانشگاه های غربی حضور دارند .
به طور مثال دانشگاه «Nanyang Technological University» سنگاپور در رتبه 49 ، دانشگاه «Tsinghua University» چین رتبه 50 و دانشگاه «University of Tokyo» رتبه 62 دانشگاه های برتر دنیا را در آخرین رتبه بندی پایگاه یو اس نیوز کسب کرده اند .
2 با وجود همکاری نکردن دانشگاه های غربی به بهانه های سیاسی علاقه دانشگاه های ایران به همکاری کم نشده است .
مصداق بارز این مساله را در تحریم برخی دانشگاه های برتر از جمله دانشگاه شریف توسط اتحادیه اروپا می توان دید؛ موضوعی که حتی به قبل از ماجرای برجام و برنامه هسته ای برمی گردد .
فتوحی ، رئیس دانشگاه شریف چندی پیش در مصاحبه ای گرچه ارتباط دانشگاه های ایران با دانشگاه های اتحادیه اروپا را مناسب ارزیابی می کند ، اما اعترافاتی از سنگ اندازی های آنها نیز دارد .
او می گوید : «خوشبختانه دانشگاه شریف بعد از برجام ارتباطات مناسبی با دانشگاه های اروپا برقرار کرده است و هیات های دانشگاه های اروپایی نیز حتی پس از اقدام رئیس جمهور آمریکا از دانشگاه شریف بازدید کردند و قراردادهای پژوهشی بین دانشگاه های خارجی افزایش پیدا کرده است ، اما اتفاقات سیاسی می تواند مشکلاتی در عرصه نقل و انتقالات گرندهای بین المللی و انتقال پول و .
ایجاد کند .
همان طور که برخی افراد و سازمان ها از سوی برخی نهادهای جهانی با تحریم مواجه شدند ، دانشگاه شریف نیز در لیست تحریم قرار گرفت و ما به همراه وزارت امور خارجه همچنان در مذاکرات خود پیگیر رفع این موضوع هستیم و امیدوار هستم در مذاکرات دکتر ظریف ، وزیر خارجه با اتحادیه اروپا درخصوص موضوع برجام ، تحریم دانشگاه شریف نیز رفع شود ، اما به طور کلی تحریم ها ، ارتباطات پولی را با مشکل مواجه می کند و برای رفع آن باید منتظر تحولات و تصمیمات سیاسی کشور باشیم .
» 3 درست است که نمی توان کشورها را صرفا به تخصص داشتن در یکی از حوزه های علم و فناوری محدود کرد ، اما کشوری مانند روسیه در حوزه هوافضا دست برتر را دارد و دانشگاه های این کشور در رشته های هوانوردی ، مهندسی هوافضا ، مهندسی موشک و .
جزء برترین های دنیا محسوب می شوند؛ هرچند این کشور بیش از 1300 دانشگاه دارد ، اما برخی دانشگاه های این کشور مانند دانشگاه هوافضای مسکو ، دانشگاه هوافضای ماتی ، دانشگاه فناوری هوافضای مسکو و .
به صورت تخصصی در این حوزه فعالیت می کنند و هر کدام دانشجویان خارجی قابل توجهی نیز دارند .
یکی دیگر از کشورهای مطرح آسیایی در حوزه علم کره جنوبی است؛ کشوری که نزدیک به 500 دانشگاه دارد که برتری آنها در حوزه صنعت است .
به عبارت دیگر ، اکثر دانشگاه های این کشور در حوزه های فنی و مهندسی هستند و شاید مهم ترین دانشگاه آن ، دانشگاه ملی سئول باشد؛ دانشگاهی که عملکردی قوی داشته و در رشته های مربوط به مهندسی شیمی ، شیمی ، مهندسی عمران و سازه ، علوم کامپیوتر ، مهندسی مکانیک ، علوم مواد ، برق و .
در بین 50 دانشگاه برتر جهانی قرار گرفته و موسسه علم و صنعت این کشور نیز که به عنوان دومین دانشگاه برتر کره جنوبی محسوب می شود ، یک مرکز تحقیقاتی عمومی به شمار می رود و در رشته های علوم ، فناوری ، مهندسی و ریاضیات جزء برترین های دنیا است .
در کنار این کشورها اما کشور چین که اقتصادش در دنیا زبانزد است ، با دارا بودن بیشترین تعداد دانشگاه در آسیا که تعداد آنها به بیش از دو هزار و 300 می رسد ، دست برتر را در حوزه مربوط به علوم انسانی و رشته های ذیل این گروه آزمایشی دارد .
به عبارت دیگر ، دانشگاه های جیائو تونگ شانگهای ، فودان ، تسینگ هوا ، پکن و .
جزء معروف ترین دانشگاه های چینی هستند که تقریبا تمامی آنها در رشته های مختلف علوم انسانی فعالیت می کنند .
ژاپن کشوری است که تعداد دانشگاه های آن با سه کشور دیگر قابل مقایسه نیست و تنها 990 دانشگاه دارد .
با این حال اما این کشور در بحث تکنولوژی و پژوهش حرفی برای گفتن دارد و دانشگاه های توکیو ، کیوتو و ناگویا جزء برترین دانشگاه های این کشور محسوب می شوند .
البته این کشور در حوزه کیفیت آموزشی نیز بالاترین استاندارد را دارد .
البته بحث برتری دانشگاه های ژاپن صرفا به حوزه پژوهش و تکنولوژی برنمی گردد و این کشور در حوزه پزشکی نیز یکی از برترین کشورهای جهان محسوب می شود ، به طوری که دانشگاه توکیو چهل و هفتمین دانشگاه برتر در رشته پزشکی است و همچنین در رشته های فنی مهندسی رنکینگ جهانی 76 تا 100 را دارد .
4 البته سطح همکاری بین دانشگاه های داخل با دانشگاه های اروپایی نیز می تواند در این بین قابل توجه باشد .
براساس آنچه پایگاه مرکز همکاری های علمی بین المللی وزارت علوم از ابتدای مهرماه سال 97 منتشر کرده ، فعالیت دانشگاه ها با دانشگاه های غربی حول برگزاری کنفرانس بین المللی با موضوعات مدیریت دانش ، توافقنامه تبادل استاد و اعطای بورس به دانشجویان دوره دکتری و دوره های زبان خلاصه شده است .
البته طی مدت اخیر همکاری این مرکز با دانشگاه های شرقی افزایش داشته است که به نظر می رسد یکی از سیاست های قابل اجرای وزارت علوم با توجه به وضعیت تحریم ، هدایت دانشگاه ها به سوی دانشگاه های با رتبه علمی بالای شرقی باشد .
البته در این میان ابهام دیگر ، شاخص های انتخاب روسای کارگروه ها است ، به طوری که در پایگاه این مرکز هیچ اشاره ای به روند انتخاب روسای کارگروه نشده است .
آیا این معیار با توجه به نقاط ضعف دانشگاه داخلی در برابر نقاط قوت دانشگاه خارجی است یا معیار ارتباط شخصی یا سابقه حضور مسئولان دانشگاه در یک دانشگاه خارجی است؟.