نمایش خبر
آرمان امروز
> بهرام صلواتی ، عضو موسسه مطالعات جمعیتی وزارت علوم : نیمی از مهاجران ایرانی تحصیلات دانشگاهی دارند مهاجرت؛ هدررفت سرمایه های انسانی است آرمان گروه اجتماعی : عضو هیات علمی موسسه مطالعات جمعیتی وزارت علوم و مدیرگروه مهاجرت پژوهشکده سیاستگذاری علم و فناوری وصنعت دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه موج جدید مهاجرت به دلیل شرایط اقتصادی در راه است ، گفت : وقتی امکان بهره مندی از نیروهای داخل کشور وجود ندارد ، گزینه بهینه این خواهد بود که از مواهب اقتصادی حضور آنها در بازارهای اقتصادی سایر نقاط دنیا استفاده شود.
> بهرام صلواتی ، عضو موسسه مطالعات جمعیتی وزارت علوم : نیمی از مهاجران ایرانی تحصیلات دانشگاهی دارند مهاجرت؛ هدررفت سرمایه های انسانی است آرمان گروه اجتماعی : عضو هیات علمی موسسه مطالعات جمعیتی وزارت علوم و مدیرگروه مهاجرت پژوهشکده سیاستگذاری علم و فناوری وصنعت دانشگاه صنعتی شریف با بیان اینکه موج جدید مهاجرت به دلیل شرایط اقتصادی در راه است ، گفت : وقتی امکان بهره مندی از نیروهای داخل کشور وجود ندارد ، گزینه بهینه این خواهد بود که از مواهب اقتصادی حضور آنها در بازارهای اقتصادی سایر نقاط دنیا استفاده شود .
بهرام صلواتی(عضو هیات علمی موسسه مطالعات جمعیتی وزارت علوم و مدیرگروه مهاجرت پژوهشکده سیاستگذاری علم و فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف) با اشاره به وضعیت مهاجرت دانشجویان ایرانی به خارج از کشور گفت : متاسفانه در داخل کشور نهاد یا متولی مشخصی برای ارائه آمار و ارقام مهاجران به صورت منظم و سالیانه نداریم و تاکنون چنین آماری به صورت رسمی منتشر نشده است .
نیمی از مهاجران تحصیلات دانشگاهی دارند وی تصریح کرد : لازم است وقتی می خواهیم راجع به آمار مهاجرت صحبت کنیم ، به خصوص زمانی که بحث مقایسه کشورها با یکدیگر پیش می آید از آمار بین المللی قابل قیاس بین کشوری استفاده کنیم .
آخرین داده ای که در مرکز آمار مهاجرت منطقه OECD منتشرشده به این ترتیب است که یک میلیون و 200 هزار نفر ایرانی در کشورهای این منطقه ساکن هستند که محل تولدشان ایران بوده است .
این آمار با ارقام غیررسمی که می گویند؛ 3 تا 5 میلیون مهاجر در خارج از کشور داریم ، در تضاد است به خاطر اینکه نهادی تاکنون به طور رسمی آماری را در این زمینه منتشر یا تایید نکرده است .
عضو هیات علمی موسسه مطالعات جمعیتی کشور در خصوص تحصیلکرده بودن نیمی از مهاجران ایرانی توضیح داد : نکته خاصی که در این آمار موجود است و کشور ما را از این منظر خاص می کند ، این است که 50 درصد مهاجران ایرانی خارج از کشور دارای تحصیلات آکادمیک و دانشگاهی هستند .
12 هزار و 600 دانشجو در آمریکا داریم وی در پاسخ به این سوال که بیشترین مقصد دانشجویان بین المللی چه کشورهایی هستند ، گفت : طبق آماری که یونسکو در سال 2016 منتشر کرده ، 12 هزار و 600 دانشجو در کشور آمریکا داریم .
همچنین حدود پنج هزار دانشجوی ایرانی در ترکیه هستند که البته این آمار تغییر کرده و ما پیش از این ، آنقدر دانشجو در کشور ترکیه نداشته ایم .
در ادامه کانادا قریب به چهارهزار دانشجوی ایرانی دارد و به همین ترتیب آلمان و ایتالیا و مالزی نیز حدود چهارهزار دانشجوی ایرانی دارند .
آمریکا که تا این اواخر جزو مقاصد اول برای دانشجویان ایرانی بود ، حالا جایگاهش را به کشورهایی همچون آلمان و کانادا داده است .
هدررفت سرمایه های انسانی صلواتی بیان کرد : سرمایه های انسانی جوان اگر احساس کنند ، از ظرفیت و تخصص آنها استفاده نمی شود ، به طبع گزینه پیش روی آنها جا به جا شدن و مهاجرت از روستاها به شهرها و یا از مراکز استان ها یا شهرها به خارج از کشور است .
هدررفت سرمایه های انسانی هم در کشورهای فرستنده وجود دارد و هم در کشورهای میزبان؛ برای مثال شخصی تخصص پزشکی دارد ، ولی به خارج از کشور می رود و کار غیرپزشکی انجام می دهد یا در سطوح پایین تر مهارتی مشغول می شود ، برای همین موضوع هدررفت سرمایه های انسانی هم در کشورهای میزبان و هم فرستنده اتفاق می افتد .
او درباره جنبه های مثبت مهاجرت توضیح داد : فرض کنید اکنون با مازاد سرمایه های انسانی جوان در کشور رو به رو هستیم ، یکی از گزینه های پیش رویمان این است که بهره برداری های صددرصدی از این سرمایه ها داشته باشیم ، اما فعلا امکان آن وجود ندارد ، لذا یک گزینه این است که همه راه های خروج را ببندیم یا هیچ امکانی برای این افراد فراهم نکنیم که به طبع دچار هدررفت سرمایه های انسانی در کشور خواهیم شد ، اما یک راه حل برای تخلیه بخشی از فشار به بازار کار فارغ التحصیلان در کشور به این ترتیب است که طبق یک برنامه مدیریت شده به خصوص در حوزه های علم و فناوری بتوانیم نیروهای جوان و مستعد را در قالب برنامه های تبادل دانشجو یا تبادل محقق به خارج از کشور به خصوص به کشورهای توسعه یافته بفرستیم ، تا از این طریق نیروهای ما در مرزهای دانش به منابع اطلاعاتی و دانشی در سایر کشورها دسترسی پیدا کنند .
صلواتی افزود : در یک فاصله کوتاه مدت یا میان مدت نیروهای ما با استفاده از منابع دانش و فناوری کشورهای میزبان و فرصت های مطالعاتی و تحقیقاتی می توانند خودشان را بازیابی کنند و از اینجا به بعد مساله بعدی که مطرح می شود ، برنامه های بازگشت این نیروهای تحصیلکرده به داخل کشور است .
10 درصد دانشجویان مهاجر را برگردانیم مدیرگروه مهاجرت پژوهشکده سیاستگذاری علم و فناوری و صنعت دانشگاه صنعتی شریف در خصوص استفاده از ظرفیت های نیروهای انسانی گفت : اگر بتوانیم تنها از 10 درصد آن صد درصد نیروهایی که به خارج از کشور فرستاده ایم ، استفاده کنیم و بتوانیم آن 10 درصد را به داخل کشور برگردانیم و به طور کامل از تجارب ، دانش و تخصص آنها استفاده کنیم ، می توان گفت تا حدی زیادی توانسته ایم از هدررفت سرمایه های انسانی خود جلوگیری کنیم ، البته تا زمانی که شرایط و ظرفیت بازگشت و بهره گیری از مابقی سرمایه های انسانی خود در داخل کشور را فراهم سازیم ، ولی زمانی که اصلا ظرفیتش را در داخل کشور نداریم ، گزینه اینکه این سرمایه ها فعلا در خارج از کشور باشند چندان گزینه غیربهینه ای نیست .
صلواتی با اشاره به عدم بهره بردای برخی کشورها از منابع انسانی شان گفت : بسیاری از کشورهای در حال توسعه امکان استفاده و بهره برداری کامل از نیروهای جوان و تحصیل کرده شان را در داخل کشور ندارند و یکی از گزینه هایشان این است؛ جریان تبادل نیروی انسانی را با خارج از کشور برقرار کنند .
همچنین ما مطالعه ای روی برنامه های بازگشت و چرخش نخبگان در کشورهای مختلف اعم از کشورهای در حال توسعه انجام دادیم که هدف کلیدی آن مطالعه این بود که چگونه می توان از سرمایه های مهاجران به خارج از کشور در قالب برنامه های چرخشی و بازگشت استفاده کرد .
موج جدید مهاجرت در راه است با توجه به شرایط اقتصادی که پیش آمده ، ممکن است عده ای ترغیب شوند مهاجرت کنند یا آنهایی که به داخل کشور برگشته اند ، دوباره به خارج از کشور برگردند .
این امر طبیعی است و به هر حال شرایط اجتماعی ، اقتصادی و جغرافیایی هر کشور ایجاب می کند ما در طول زمان مهاجرت های متنوع و زیادی داشته باشیم و مهم این است که ما از این پدیده ها با توجه به شرایط موجود کشورمان در چه جهتی استفاده می کنیم .
او با بیان اینکه مهاجران اطلاعات کافی از مهاجرت به کشور مقصد و شرایط کار در آنجا ندارند ، گفت : متاسفانه خیلی اوقات مهاجران بدون داشتن اطلاعات لازم و یا تصویری روشن از کشورهای مقصد و میزبان مهاجرت می کنند .
با این حال امیدواریم رسانه ها ضمن ایجاد تصویری روشن از موضوع مهاجرت ، نقاط ضعف و قوت آن را به خوبی نشان دهند .
مهاجرت به ذات هزینه زیادی دارد اما در عین حال اثرات مثبتی هم در پی خواهد داشت .
عضو هیات علمی موسسه مطالعات جمعیتی وزارت علوم با تاکید بر داشتن نگاه مثبت به امر مهاجرت عنوان کرد : کشور ما نیازمند این است که به اثرات مثبت بیشتر فکر کند ، ضمن اینکه باید فضای مناسب روانی و محیطی مثبت را برای ایرانیانی که خارج از کشور هستند به وجود آورده و این ذهنیت را در آنها ایجاد کرد که کشور به آنها نیاز دارد و می توانند از ظرفیت شان در کشور خودشان استفاده کنند .